

specials:
©2010 Guus
Pauwels
Disclaimer
bezoeker
Laatste update
21 maart 2012




Kasteel Wychen
Kasteellaan 9
6600 HA Wychen
Provincie Gelderland

|
Noorderbreedte Oosterlengte |
51° 48' 30.35" N 5° 43' 39.94" E |

De oudste vermelding van het kasteel dateert uit 1392. De eerste eigenaren van het kasteel waren leden van het geslacht van Galen. Jacob van Galen verkocht het kasteel in 1535 aan Herman van Bronckhorst, uit het bekende geslacht van de heren van Bronckhorst die in het Gelre van destijds zo'n belangrijke rol hadden gespeeld. Ook het kasteel van Batenburg was in hun handen. In de loop van de tijd raakte het kasteel in verval, waarna in 1595 Geertruid van Dalem het kasteel overnam van de Bronkchorsten. In 1609, na de ruzie met haar broer Maurits van Nassau, kochten Emilia van Nassau en haar man, Don Emanuel van Portugal kasteel Wijchen van de weduwe Geertruid van Dalem. Zij bouwden een nieuw kasteel op de oude fundamenten. Het huidige uiterlijk is het ontwerp uit die tijd.
Emilia leerde haar man, Don Emanuel van Portugal, in Den Haag kennen. Don Emanuel maakte aanspraak op de troon van Portugal, maar prins Maurits vond het maar niets dat zijn zus met een berooide, en bovendien katholieke, edelman wilde trouwden. Maar Emilia's liefde overwon het en ze trouwde haar Don toch. Don Emanuel werd echter het land uitgezet en vertrok naar het Rijnland, maar Emilia volgde hem. Pas in 1609, toen het echtpaar al tien kinderen had, werd de ruzie dankzij hun stiefmoeder Louise de Coligny eindelijk bijgelegd. Het echtpaar betrok toen het kasteel Wijchen dat zij lieten bouwen of afbouwen. De muurankers van het kasteel vertonen een dubbele letter E, die een herinnering aan Emilia en Emanuel betekenen. Hun huwelijk eindigde weinig sprookjesachtig: Emanuel hulde zich in een monnikspij en vertrok met hun zonen naar het roomse hof te Brussel en Emilia begaf zich met haar dochters naar het calvinistische bolwerk Genève, waar ze is overleden en begraven. Een bronzen beeld tegenover het kasteel herinnert nog aan de kasteelvrouwe.
Het kasteel van Wijchen heeft een niet geheel haakse, vrijwel vierkante plattegrond van bijna 23 m bij ruim 24 meter . De ingangspartij aan de zuidzijde steekt iets naar voren. De vier vleugels zijn gegroepeerd rond een kleine binnenplaats met een colonnade aan de westzijde. In de noordoosthoek van deze binnenplaats staat de toren. Het kasteel is geheel onderkelderd en heeft muurdikten van 1,40 tot 1,60 meter . Bovengronds bedraagt de muurdikte circa 80 cm . De fraaie toren domineert het mooie, compacte gebouw. Het kasteel is van het voorplein af toegankelijk via een houten brug. Wat ook opvalt aan het kasteel, is het oneindig aantal vensteruitjes. Volgens overlevering zijn het er 365, zodat de kasteelvrouwe elke dag van het jaar door een ander ruitje naar buiten kon kijken. Boven de toegangspoort bevindt zich het borstbeeld van een krijgsman met stormhoed. Onder de daklijst is een fantasievolle rij van goudkleurige symbolen op een blauwe ondergrond aangebracht voorzien van wijze spreuken.
In 1640 kwam het kasteel in bezit van Philips van Nassau, de kleinzoon van Willem van Oranje, het kasteel Wychen in zijn bezit. Daarop volgden andere eigenaren. In 1903 werd jonkvrouwe Van Andringa de Kempernaer eigenaar van het kasteel. Het kasteel was behoorlijk verwaarloosd, want het was op dat moment jarenlang een zomerverblijf geweest van de vorige familie, die in België woonde. Maar de douairière begon voortvarend aan het herstel van het kasteel. In de nacht van 5 op 6 december 1906 brak er echter een brand uit in het kasteel van Wijchen, die grote verwoestingen aanrichtte. Alleen de muren stonden nog overeind. De hele inventaris verbrandde. In eerste instantie wilde de jonkvrouwe een villa bouwen op dezelfde plek, maar dankzij interventie van Victor de Stuers, de bekende voorvechter voor het behoud van historische monumenten, werd dit voorkomen. De Nijmeegse architect F. A. Ludewig herstelde het kasteel aan de hand van de originele bouwplannen uit de 17e eeuw.
Na de dood van jonkvrouw Van Andringa de Kempenaer kwam het kasteel Wijchen in handen van haar familie, maar dankzij de toenmalige burgemeester van Wijchen en bemoeiingen van het Geldersch Landschap kwam het kasteel ten slotte in de dertiger jaren van de 20e eeuw in handen van de gemeente Wijchen. Vele jaren deed het kasteel van Wijchen dienst als raadhuis. Door de groei van de gemeente Wijchen werd het als gemeentehuis tegen het einde van de 20e eeuw te klein. Tegenover het kasteel van Wijchen werd daarom een nieuw, modern huis voor de gemeente gebouwd. Vanaf die tijd werd kasteel Wijchen niet alleen voor representatieve doeleinden door de gemeente gebruikt, maar kon ook het museum zich gaan ontplooien.


