woerden

//letter grootte //letter type //achtergrondkleur menu //kleur menu //kleur letters //target van de link //aantal aanwezige links ( moet gelijk zijn aan het nr aantal van de onderstaande links ) // naam en url van de link (voor het # teken de naam, achter het # teken de url ) //kan ook een pagina zijn // voor meer links gewoon een parameter kopieren, en nummer aanpassen van "anzahl" // voor meer links gewoon een parameter kopieren, en nummer aanpassen van "anzahl" e="here" id="obj_159" name="obj_159">

Woerden

Het huidige kasteel Woerden met een grondplan van 50 bij 50 meter , met op de hoeken vier lage uitspringende torens (drie ronde en één vierkante), heeft waarschijnlijk een voorganger gehad. In een document van 1288 staat Floris V aan Herman van Woerden toe zijn “steenhuis”te behouden. Waar dat kasteel gestaan heeft, is niet bekend. De eerste vermelding van het huidige kasteel dateert van rond 1415. Henric Hermans, de rentmeester van de Brabantse hertog Jan van Beieren bracht regelmatig verslag uit aan zijn baas over de vorderingen van de bouw van ’t huys, dat hier om strategische redenen op de grens van Holland en het Sticht werd gebouwd. Het heeft nooit een woonfunctie gehad. Het diende uitsluitend als versterking, een fort, net als slot Loevestein. Ten tijde van de bouw werden kastelen geconfronteerd met de vernielende kracht van kanonvuur. Daarom werd ervoor gekozen om lage maar zeer zware torens en weermuren te bouwen. De muurdikte van de torens bedraagt dan ook 3,50 meter . De torens waren toen echter wel twee keer zo hoog als nu en waren voorzien van spitse daken. Zo'n zwaar kasteel was heel kostbaar en alleen landsvorsten konden het zich permitteren; dit soort zeer zware kastelen komt daarom heel weinig voor. Op het kasteel verbleven veelal kasteleins of was het vanaf de 15e eeuw de ambtswoning van een baljuw. Er werd recht gesproken en fungeerde als gevangenis. In de laatste fase van de Hoekse en Kabeljauwse twisten werd het ingenomen door de Hoeken onder leiding van Jan van Montfoort. In 1490 moesten de Hoeken het kasteel weer opgeven toen ze door keizer Maximiliaan van Habsburg verslagen werden. In 1575 werd het kasteel tijdens de Tachtigjarige oorlog wederom belegerd. Ditmaal door Spaanse troepen. Het lukte de belegeraars niet het fort in te nemen. In 1672, toen het leger van Lodewijk XIV de Republiek der Verenigde Nederlanden aanviel, werd Woerden bezet door Franse troepen en hun aanvoerder de graaf de la Marc nam zijn intrek op het kasteel. In november 1673 vertrokken de Fransen. Na de Franse aftocht trok het Groot-Waterschap van Woerden in het kasteel, maar van deze periode (1676-1705) is niet veel bekend. Eerstvolgende berichten dateren uit het eind van de 18e eeuw. De oranjegezinde Willem van der Hoeve, baljuw en dijkgraaf van het Groot-Waterschap van Woerden, als kastelein woonachtig op het kasteel, kreeg in juni 1787 van de Staten van Holland opdracht het gebouw te verlaten. In zijn plaats vestigde de Commissie van Defensie zich in het huis. Deze patriottische commissie had tot taak de provincie Holland en de stad Utrecht te verdedigen tegen het leger van Willem V. Een burgermilitie, aangevuld met studenten uit Leiden, betrok de dagelijkse wacht op het kasteel. Van der Hoeve werd overigens al na enkele maanden met steun van stadhouder Willem V en de Pruisische legers in zijn functie hersteld en kon die tot de Franse inval (1795) blijven uitoefenen. Hoewel de Franse bezetting voor ons land in verschillende opzichten een nieuw tijdperk inluidde, betekende deze staatkundige omslag voor het kasteel aanvankelijk niet meer dan voortzetting van de gevangenis-functie. De laatste raadspensionaris van de Republiek, mr. L.P. van der Spiegel, werd in het kasteel opgesloten en ook Willem G.F. graaf Bentinck van Rhoon en Pendrecht vond als representant van het ancien régime in Woerden zijn cachot.

In 1814 kwam het kasteel in bezit van het Departement van Binnenlandse Zaken; er werden Franse krijgsgevangenen ondergebracht. Tien jaar later werd het Departement van Oorlog eigenaar en in 1831 keerde Binnenlandse Zaken terug, wéér als gevangenisbewaarder. De gevangenisfunctie kreeg sindsdien meer en meer nadruk. Een contingent van vierhonderd gevangenen uit 's-Hertogenbosch werd in 1824 naar Woerden overgeplaatst. In 1853 en 1859 brak cholera in het kasteel uit.

In 1861 kwamen de eerste vrouwelijke gestraften vanuit Gouda naar het kasteel Woerden. Deze gevangenen waren onderworpen aan het zwijgsysteem, ofschoon dat 'algemeen afgekeurd en afgeschaft' was: 'het systeem wordt streng gehandhaafd en iedere poging tot vingerspraak of gefluister verhinderd. Overal nauwkeurig toezicht en doodelijke stilte'. Een Koninklijk Besluit van 29 april 1872 hief de vrouwengevangenis op.

Ondertussen bleven de ministeries van Binnenlandse Zaken en Oorlog als eigenaar van het kasteel stuivertje wisselen. Laatstgenoemd departement vestigde in het monumentale complex een zogeheten Centraal Magazijn van Kleding en Uitrusting (1873). De grote zalen en vertrekken dienden bijna 110 jaar als opslagplaats voor allerlei militaire goederen en artikelen. De commandant woonde in de noordelijke vleugel. Een relatief korte onderbreking van de magazijn-periode volgde tijdens de Duitse bezettingsjaren, toen soldaten van het oostfront in het kasteel werden verpleegd.

In 1980 verliet het Ministerie van Defensie het kasteel van Woerden. Tien jaar later kwam er een particulier bedrijf in het kasteel. Het kasteel zou een mooi voorbeeld van een vierkante burcht met ronde hoektorens kunnen zijn. Het staat aan drie zijden in het water en is aan de noordkant via een brug bereikbaar. Het is alleen wat jammer dat de hoektorens alle tot op de benedenverdieping geslecht zijn en dat er op de twee zuidelijke torens wat vreemde bouwsels zijn ontstaan. De zuidelijke gracht heeft het veld moeten ruimen voor een parkeerplaats.

Sinds 2006 herbergt het kasteel een soort horeca-gelegenheid. Daarnaast zijn in het kasteel een aantal woningen gemaakt voor mensen met een verstandelijke beperking (Stichting Abrona).

Extra

Plattegrond Woerden