wisch

//letter grootte //letter type //achtergrondkleur menu //kleur menu //kleur letters //target van de link //aantal aanwezige links ( moet gelijk zijn aan het nr aantal van de onderstaande links ) // naam en url van de link (voor het # teken de naam, achter het # teken de url ) //kan ook een pagina zijn // voor meer links gewoon een parameter kopieren, en nummer aanpassen van "anzahl" e="here" id="obj_208" name="obj_208">

Wisch

De heren van Wisch kwamen al iets na 1150 in de Achterhoek voor en werden reeds in 1207 in aktes vermeld. De eerste vermelding van Castrum Wische, waarmee het oude huis op de westelijke oever van de Oude Ijssel bij Heuven, een buurtschap tussen Etten en Doetinchem aangeduid werd, dateert van 1285. Wanneer dat gesticht werd is niet precies duidelijk maar reeds in 1178 werden daar genoemd Sweder en Berend van Wisch. In de 13e eeuw bouwde Dirk I van Wisch een nieuw kasteel op de oostelijke oever van de Oude IJssel, waar later het huidige Terborg is ontstaan. De heren van Wisch hadden last van de meanderende Oude IJssel, die hun gebied in tweeën sneed en hadden behoefte aan een versterking op de andere oever. Het nieuwe huis lag op een gunstige plek, dichtbij de Oude IJssel en bij de handelsweg van Anholt naar Doetinchem en Doesburg. Een eeuw later werd Wisch gedeeld tussen twee neven Van Wisch. Iedere tak beschikte over een eigen huis. Door vererving en verkoop aan de graven Van den Bergh en Van Limburg Stirum was er sprake van het 'Berghse' huis en het 'Stirumse' huis, die pas in 1644 weer in één hand werden verenigd. Als gevolg hiervan werd het huis Wisch steeds vaker aangeduid als het "Bergsche huis", dit zeer tegen de zin van de andere halfheren van Wisch. In 1528 liep dit uit op een verovering van huize Wisch door Joachim van Wisch. Dit kon de hertog van Gelre niet zomaar toestaan; hij zond Maarten van Rossum en deze sloeg het beleg voor het stadje Terborg en hij veroverde in 1531 het kasteel. Joachim van Wisch moest vluchten en het slot werd grotendeels verwoest. Alleen de vierkante toren van de tegenwoordige woonvleugel bleef bespaard. Het landgoed kwam toen door vererving, huwelijk en koop in handen van de familie Schuylenburg. In 1813, in de Franse tijd, verloor kasteel Wisch haar heerlijke rechten. Een jaar daarvoor was het grondgebied al in tweeën gesplitst in Terborg (inclusief Silvolde) en Varsseveld. In 1818 werden Terborg/Silvolde en Varsseveld weer samengevoegd tot het schoutambt Wisch, vanaf 1825: gemeente Wisch (vanaf 2005 opgegaan in gemeente Oude IJsselstreek). In de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse generaal Von Runstedt het kasteel korte tijd als hoofdkwartier. Twee bombardementen (12 en 29 oktober) richtten in 1944 zware schade aan het huis aan. De familie Vegelin van Claerbergen begon na de oorlog met het herstel. In 1957 werd een oplossing gevonden voor het herstel van het hoofdgebouw. Dit deel met de ronde toren en het aangrenzend deel van de vleugel werd in eeuwigdurende erfpacht aan Geldersche Kasteelen overgedragen, waarna het in 1957-1961 kon worden gerestaureerd onder leiding van architect E.A. Canneman. Het betrof een ingrijpende restauratie, met wijzigingen aan de buiten- en binnenzijde van het hoofdgebouw. De rest van het complex en het omringende landgoed is in eigendom van de familie Vegelin gebleven.

Huis Wisch bestaat uit een L-vormig complex, met een hoofdgebouw uit de 16e en 17e eeuw, een langgerekte dienstvleugel uit de 17e eeuw met op de buitenhoek een grote ronde toren uit de 15e eeuw, die in de 17e eeuw is verhoogd. Daar tegenaan bevindt zich een zeskantige, in oorsprong 16e eeuwse traptoren, die bij de restauratie is herbouwd. Toren en traptoren waren reeds in de 16e eeuw aan de buitenkant gepleisterd, voorzien van geschilderde voegen die natuursteenblokken imiteren. De ruim 90 meter lange dienstvleugel wordt aan de oostzijde beëindigd door een vierkante toren. In de 19e eeuw is het gehele gebouw wit gesausd. Bij die restauratie van 1957-1961 kreeg het interieur van het hoofdhuis een nieuwe gedaante. De 19e eeuwse indeling werd aangepast en er werd gebruik gemaakt van interieuronderdelen van elders afkomstig. Zo werd een trap met fraaie smeedijzeren Lodewijk XIV balusters afkomstig uit Den Haag ingebracht. In een van de kamers aan de voorzijde werd een 18de-eeuws geschilderd behangsel uit Amsterdam toegepast. Van het oude grachtenstelsel resteert slechts een waterpartij langs de dienstvleugel. Dit is een restant van de binnengracht. De buitengracht is voor zover aanwezig opgenomen in het schitterende park dat uit de vroege 19e eeuw stamt.

Extra

Plattegrond kasteel Wish