onsenoort

De toren van Onsenoort heeft een omtrek van 13,5 x 10,5 meter met zware muren met een dikte van 2,5 meter in de kelder en 2,2 meter op de eerste verdieping. De eerste donjon van Onsenoort stamt uit de 13e eeuw. Uit een handschrift van 1266 blijkt ene Gerlach de Rovere al in 1243 heer van Waalwijk, Vlijmen en “Honsoirde” te zijn. Onsenoort behoorde tot 1256 aan het hertogdom Brabant en daarna aan het graafschap Holland. In 1372 werd deze toren verwoest door Jan van Nederveen. De toenmalige eigenaren Rutger den Ouden en zijn zoon Willem bouwden het kasteel niet meer op. In 1382 werd Jan Cuyst van Wijck, de schout van Vlijmen met de heerlijkheid beleend. Hij nam de herstelwerkzaamheden ter hand, warvoor hij zelfs vier jaar lang een subsidie kreeg van Albrecht van Beieren, de graaf van Holland. De laaste telg uit het geslacht Van Wijck, Agens van Wyck huwde met Karel van Malsen. Daarna wisselde de heerlijkheid nog vele malen van eigenaar. In de 18e eeuw bestond het landgoed uit een kasteel, de kasteeltoren, enkele dienstwoningen met 105 ha grond. De laatste adellijke eigenaar Josephus de la Court verkocht in 1903 bij publieke verkoop, het kasteel en 12 ha land aan de Cisterciënzerabt Marechal, die zijn abdij Sainte Marie du Pont Colbert nabij Versailles met een aantal medebroeders had moeten ontvluchten wegens het antiklerikale klimaat in Frankrijk in die tijd. De eerste Cisterciënzermonniken vestigden zich in 1904 in het kasteel Onsenoort. In 1906 werden ingrijpende verbouwingen uitgevoerd om het geschikter te maken voor zijn nieuwe bestemming. Bij die gelegenheid werd de toren verhoogd met één verdieping. In 1929 werd het een priorij en kreeg het klooster de naam Mariënkroon welke in 1957 tot abdij werd verheven. In de jaren 1940 tot ongeveer 1970 kende de abdij een periode van grote bloei. Er waren veel roepingen en de abdij groeide uit tot de grootste van de Cisterciënzerorde (met meer dan tachtig monniken van wie vijftig priesters).

De crisis binnen de katholieke kerk in de ‘60-’70 jaren is ook binnen de kloostermuren voelbaar geweest. Overlijden, uittredingen en het uitblijven van nieuwe roepingen bracht het aantal paters zichtbaar terug. Vanaf 2002 is er ook de focolarebeweging* gevestigd. In 2007/2008 is de bodem van slotgracht van het kasteel aan grondig onderzoek onderworpen. Omdat de slotgracht op zijn diepste punt 8 meter diep is moest hierbij gebruik gemaakt worden van duikers. Hiervoor heeft heemkundekring onsenoort de hulp ingeroepen van duikvereningng gloriamaris uit 's-Hertogenbosch. Hierbij is een grote hoeveelheid flessen en aardewerk letterlijk boven water gekomen. Maar ook veel sierkoper werd opgedoken. Dit is door de kloosterorde van de Cisterciënzers in de Tweede Wereldoorlog in dat water gegooid. Hiermee hoopte men het uit handen van de Duitse bezetters te houden.

Verder werden nog enkele scherven uit de ijzertijd gevonden. Al eerder werd in de omgeving een paalwoning uit die periode gevonden.