nuhem

//letter grootte //letter type //achtergrondkleur menu //kleur menu //kleur letters //target van de link //aantal aanwezige links ( moet gelijk zijn aan het nr aantal van de onderstaande links ) // naam en url van de link (voor het # teken de naam, achter het # teken de url ) //kan ook een pagina zijn // voor meer links gewoon een parameter kopieren, en nummer aanpassen van "anzahl" dCode="here" id="obj_269" name="obj_269">

Nunhem

Tekstbron:

Jan H. Hanssen

Baarlo, januari 1996

In de vijftiende eeuw werd het huis voor het eerst vermeld. Het huidige kasteel werd eerst pas in de eerste helft van de achttiende eeuw gebouwd. In 1978 werd het gerestaureerd. In 1458 was Robert van Nunhem eigenaar van het huis. Later kwam het huis in handen van de familie Waes. Vanaf 1731 werd het huis gebruikt als klooster. Privé woning en onderdeel van een tuinbouwbedrijf.

Over de geschiedenis van kasteel Nunhem in het gelijknamige Midden-Llimburgse dorp is tot op heden weinig geschreven. En dat weinige kan bovendien de toets der kritiek niet altijd doorstaan. Een betrouwbare studie over kasteel Nunhem moet dus nog geschreven worden.

Kasteel Nunhem ligt vlakbij de kern van het dorp en bij de kerk. Kerk en kasteel zijn ook hier een tweeëenheid geweest, zoals op zoveel plaatsen. Het kasteel ligt ook een paar honderd meter ten westen van de Napoleonsweg, met welke het is verbonden door een laan van eeuwenoude beuken- en kastanjebomen. Deze laan maakt sedert lang zulk een indruk op de lokale bevolking dat iedereen weet wat men bedoelt wanneer men het heeft over "de Laan". Het is deze en geen andere laan! Vooral geliefd in het najaar wanneer jeugd en ouderen trachten kastanjes te "knuppelen". Toch kan de laan niet ouder zijn dan 180 jaar (evengoed een respectabele leeftijd!), immers de Napoleonsweg dateert eerst van 1812. De weg draagt weliswaar de naam van de beroemde Franse staatsman, is ontworpen door Franse ingenieurs, maar de daadwerkelijke aanleg geschiedde door Spaanse krijgsgevangen. Velen van hen stierven daardoor ver van huis in een vreemd land. Hun werk is allang vergeten, maar de weg ligt er nog en wordt zeer druk bereden door het autoverkeer.

De familie Van Nunhem

Mogelijk dat er reeds in de tweede helft van de dertiende eeuw zoiets is geweest als een voorloper van het kasteel. We weten het niet. Wat we wel weten is dat er vanaf het jaar 1275 een familie met de naam Van Nunhem in de archiefbronnen te vinden is die ook daadwerkelijk met het dorp Nunhem in verband is te brengen. Verwarrend is natuurlijk het feit dat de naam Nunhem, zeker qua uitspraak, zo veel lijkt op het Brabantse Nuenen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de loop der tijden (en ook thans nog) deze namen vaak met elkaar verward worden. Dit geldt niet alleen voor wat betreft de plaatsnamen, maar zeker en wellicht in nog grotere mate, voor de familienamen.

De familie Van Nunhem is uit de bronnen voornamelijk bekend door haar schenkingen aan het klooster Keizerbos te Neer. In de tweede helft verdwijnt deze familie uit het dorp Nunhem en trekt via Vlodrop naar de omgeving van Straelen in het Duitse grensgebied, om daar verder te leven onder de naam Van Nunem genaamd Dücker. Deze familie Van Nunhem voerde als wapen drie balken.

De familie Van Ghoor

De volgende familie op het goed Nunhem is een tak van de in de regio ruim verspreide familie Van Ghoor. Waarschijnlijk via vererving is zij in het bezit gekomen van Nunhem. De Van Ghoor's waren een zijtak van de hoogadellijke familie Van Horn, wiens wapen zij ook voerden, maar met verschillende kleurschakeringen: drie horens, geplaatst twee en een. De Van Ghoor's waren dan ook vaak in dienst van de Heren van Horn als drossaard of rentmeester. Deze familie was, zoals gezegd, in de regio ruim verspreid. Men vindt ze niet alleen te Nunhem, maar ook in Neer (waar een kasteel Ghoor stond, overigens hemelsbreed maar enkele honderden meters van kasteel Nunhem), te Haelen op de kastelen Aldenghoor en Warenberg, te Lottum op kasteel Kaldenbroek, te Heerlen op kasteel Ten Weyer, etcetera.

De familie Collart van Lynden genaamd Van Nunhem

De derde familie op kasteel Nunhem vestigt zich rond 1450 op het kasteel, met als eerste vertegenwoordiger Hendrick Collart van Lynden. Zeer waarschijnlijk dankzij het feit dat hij de erfdochter van het huis trouwt, komt hij in het bezit van het kasteel. In ieder geval gaat hij zich, na verloop van tijd, naar zijn nieuwe bezit noemen: Hendrick Collart van Lynden genaamd van Nunhem. Zijn kinderen noemen zich al reeds enkel Van Nunhem. Dit maakte het voor de onderzoekers van de geschiedenis van kasteel Nunhem nog eens extra ingewikkeld: zij haalden de oude en de nieuwe familie Van Nunhem door elkaar, aangezien ze dachten met één en dezelfde familie van doen te hebben. Deze nieuwe familie Van Nunhem voerde echter een geheel ander wapen, namelijk een hertekop, en is derhalve eigenlijk gemakkelijk te onderscheiden van de oude familie.Rond het jaar 1600 stond de familie Van Nunhem op het gelijknamige kasteel op uitsterven. De laatste Van Nunhem op kasteel Nunhem was alweer een erfdochter: Margaretha van Nunhem.

De familie Van Pollart

Margaretha van Nunhem trouwde met jonker Vulling van Pollart, afkomstig van kasteel Warenberg te Haelen en vermoedelijk ook aldaar geboren rond 1561. Hij was in 1592 scholtis te Thorn en ook lid van de Ridderschap aldaar en in het Graafschap Thorn. Daarna was hij een tijd lang ritmeester. Rond 1610 moet hij, ongeveer 50 jaar oud, zijn gestorven. Zijn weduwe, Margaretha van Nunhem, trouwde kort daarna met jonker Johan van Waes, die afkomstig was uit Kessenich. Hij trouwde als het ware in op kasteel Nunhem. Uit dit tweede huwelijk van Margaretha werden geen kinderen geboren. Haar eerste huwelijk met Vulling van Pollart had wèl kinderen opgeleverd, namelijk één zoon en twee dochters. De zoon Reyner Bertram van Pollart was evenals zijn vader militair. Hij huwde met een Thorns meisje: Elisabeth Volquyns van den Eynde. Uit dit huwelijk werd één kind geboren in 1632 te Breda, waar Reyner Bertram toen in garnizoen lag. Ouders en kind zijn echter allen vóór 1639 gestorven, zodat het erfdeel van het kind vererfde op de beide zusters van Reyner Bertram: Antonetta en Agnes van Pollart. Antonetta trouwde met Peter van Bock van Haasdal en Agnes van Pollart rond 1625 met Mr. Johan van Odenhoven, drossaard van Hönnepel (aan de Rijn), een zoon van Mr. Willem van Odenhoven, scholtis van Gerdingen en van Agnes Heisters.

De familie Van Odenhoven

Ook Johan van Odenhoven is vrij jong gestorven: op het einde van het jaar 1647 leeft hij al niet meer. Hij liet zijn vrouw achter met zes kinderen. Grootmoeder Margaretha van Nunhem, eigenaresse van kasteel Nunhem, leeft dan echter nog steeds. Zij overleed in het jaar 1656. Ook na haar dood kwam het kasteel niet vrij: haar tweede man Johan van Waes had het vruchtgebruik tot aan zijn overlijden in 1659.

Ondertussen moet er toch al een soort deling zijn gemaakt. Immers, kasteel Nunhem is later geheel eigendom van de kinderen uit het huwelijk Van Odenhoven-Van Pollart. Volgens de literatuur zou Johan van Odenhoven het huidige kasteel hebben laten bouwen. Dit lijkt ons onwaarschijnlijk. Hij was namelijk op het moment van overlijden helemaal geen eigenaar van kasteel Nunhem. Meer voor de hand ligt een bouw van het huidige kasteel kort voor 1750. We komen hier nog op terug. Door het huwelijk van Jhr. Johan van Odenhoven met de jonkvrouwe Agnes van Pollart werden zijn zonen eveneens getooid met het predikaat jonker en werden zij daarmee ook lid van de Ridderschappen van het Land van Thorn en het Graafschap Horn. De oudste zoon jonker Joost Vullinck Maximiliaan van Odenhoven emigreert naar Frankrijk en hij verkoopt zijn aandeel van kasteel Nunhem aan zijn broers en zusters in 1662. Daarna blijft het kasteel decennia lang onverdeeld tussen de kinderen Van Odenhoven. De oudste dochter Gertruyt Agnes huwde met de Maaseikse koopman Louis de Grimont. Uit dit huwelijk werden vier dochters geboren en ook hun kinderen met de familienamen Rhoe van Obsinnich, Ruysch en Engels hadden tot ver in de achttiende eeuw aandelen in het kasteel Nunhem. Bij tijd en wijle bewoonden deze kinderen zelfs het kasteel mede. De volgende zoon, jonker Willem Rutger van Odenhoven, werd monnik en trad in bij de Abdij Camp te Rheinberg (D). De derde zoon, jonker Hans Godfried van Odenhoven, bekleedde een aantal ambtelijke functies binnen het Graafschap Horn, alvorens hij in 1692 ongehuwd overleed. De jongste zoon jonker Jan-Francis van Odenhoven zou de naam voortzetten. Hij trouwde in 1675 met Elisabetha van Lom tot Westring (te Maasbree). Aldaar heeft het jonge paar ook een tijdlang gewoond: drie van hun vier kinderen werden er gedoopt. Hun oudste dochter Maria Margaretha van Odenhoven woonde echter weer met zekerheid op kasteel Nunhem. Haar zes kinderen uit twee huwelijken geboren in de jaren 1705-1720 werden allen te Nunhem gedoopt. Het eerste huwelijk werd in 1703 gesloten met jonker Arnold van Wittenhorst. Hij overleed reeds in 1707. Vervolgens hertrouwde zij met een ver familielid: Joannes Baptista van Rillaert, een zoon van Catharina Margaretha Muttini. De tweede dochter Anna Catharina van Odenhoven trouwde met Johannes Wilhelmus Louwerman, Heer van Ooyen bij Broekhuizenvorst. Een oude windvaan met hun beider wapen siert nog steeds kasteel Ooyen aldaar en ook het briefpapier van een stichting die streeft naar het behoud van het thans vervallen kasteel. Rest ons nog jonker Hans Georg de enige zoon uit het huwelijk van Jan-Francis van Odenhoven en Elisabeth van Lom. Hij bleef ongehuwd en met hem stierf een paar jaar later deze tak van het geslacht Van Odenhoven uit.

De families Waegemans, Stercken, Storms en Meddens

Voordien was het kasteel in andere handen overgegaan. Jacobus Waegemans, een man van eenvoudige boerenafkomst, maar zeer getalenteerd getuige zijn vele functies zoals notaris, scholtis, schepen en griffier van diverse instanties in de regio, had stukje bij beetje de verschillende deelhebbers van kasteel Nunhem uitgekocht en zodoende kasteel Nunhem in handen gekregen. De verwerving van kasteel Nunhem door Waegemans schijnt nogal scrupuleus te zijn geschied, maar dit is een verhaal en vooral een onderzoek apart.

Via vererving komt het kasteel in de tweede helft van de negentiende eeuw in handen van de familie Stercken, die het gebouw in 1861 verkoopt aan de familie Storms. Tussen 1912 en 1916 verandert de naam van de eigenaar nog een aantal malen om tenslotte in laatstgenoemd jaar te worden verworven door de uit Rotterdam afkomstige familie Meddens. De familie gaat het kasteel ook bewonen en sticht in het nabij gelegen boerderijcomplex het zaadselecteerbedrijf "Nunhem's Zaden". In 1948 ging het kasteel in vlammen op. Alleen de buitenmuren bleven staan. Eerst een tiental jaar geleden is het gebouw weer gerestaureerd en wordt sindsdien gebruikt door het bedrijf voor representieve doeleinden. In de tussentijd had het bedrijf zijn zelfstandigheid verloren. Thans is "Nunhem's Zaden", eigenaar van kasteel Nunhem, opgeslokt door de chemiereus Hoechst.

Extra