

specials:
©2010 Guus
Pauwels
Disclaimer
bezoeker
Laatste update
21 maart 2012




Kasteel Endegeest
Endegeesterstraatweg 5
2342 aj Oegstgeest
Provincie Zuid Holland
|
Noorderbreedte Oosterlengte |
52° 10' 21.12" N 4° 27' 47.69" E |

Letterlijk betekent Endegeest: aan het einde van de geestgronden. Geestgrond heeft een bepaalde samenstelling en vochtigheid die de bodem erg geschikt maakt voor o.a. de teelt van bloembollen. Het in aanleg middeleeuws kasteel dat later, tussen 1647 en 1651 tot buitenplaats verbouwd werd, zal dus aan de rand van een dergelijke geestgrond zijn gesticht. Hoe de versterkte burcht er uitzag, is niet precies bekend. Reeds in een oorkonde van 17 maart 1307 wordt melding gemaakt van Endegeest. Vrouwe van Endegheest werd toen beleend met het kasteel, en na haar overlijden haar broer Jacob. Het geslacht Van Endegheest bleef eigenaar tot 1439 toen het goed verkocht werd aan Dirk Boudijnsz. van Zwieten die in 1447 het schoutambt van Oegstgeest en die van burggraaf kreeg. Een jaar later komt hij in de analen voor als raad van Philips de Goede. Na Dirk Bouijnsz. van Zwieten volgden een hele rij nieuwe eigenaren, totdat het kasteel begin 16e eeuw weer in bezit kwam van het geslacht Endgeest, vermoedelijk niet verwant met de middeleeuwse voorgangers. Doordat nieuwe eigenaren bij de verwerving van het kasteel de naam Endegeest toevoegden aan hun achternaam, is het vaak lastig de overgang van de ene op de andere te achterhalen.
Aan het begin van de Tachtig jarige oorlog, in 1573, werd het kasteel grotendeels verwoest in opdracht van de stad Leiden zelf, om te voorkomen dat de Spanjaarden bij een beleg van de stad zich in het kasteel zouden kunnen verschansen en een goede uitvalsbasis hadden. Na de destructie bleven alleen twee torens overeind.
In 1616 verkreeg Maarten van Schouwen de restanten in bezit. Hij moet het kasteel weer enigszins bewoonbaar gemaakt hebben, want hij ging er zelf in wonen. De Franse filosoof René Descarte huurde het kasteel van 1641 tot 1643 waarna hij naar Egmond aan den Hoef vertrok.
In 1646 kwam het kasteel in handen van Elisabeth van Schouwen, gehuwd met jonkheer Jacob van Berchem, de hofmeester van prins Maurits. Dit echtpaar gaf de opdracht tot sloop van het oude kasteel en de bouw van het huidige landhuis waaraan in 1651 aan de zuidzijde nog twee torens werden toegevoegd. In datzelfde jaar overleed Elisabeth en Jacob volgde drie jaar later. In 1654 erfde hun dochter, ook Elisabeth geheten, en gehuwd met jonkheer Willem van Rijt, het kasteel. Hun zoon Jacob had het vervolgens 65 jaar in eigendom, maar verbleef er zelf nooit.
De poging het goed te verkopen of te verhuren lukte pas na een forse modernisering
in 1704. Statius Philippus graaf van Bentheim-
Het kasteel bleef in handen van hun geslacht tot 1787. Het kasteel wisselde enige keren van eigenaar. Tussen 1808 en 1896 werd het kasteel bewoond door de familie Gevers van Endegeest die het om financiële redenen daarna verkocht aan de gemeente Leiden. De gemeente bestemde het complex tot psychiatrisch ziekenhuis. Al meer dan 100 jaar vervult het landgoed Endegeest een rol voor de psychiatrie. Oorspronkelijk was het psychiatrisch ziekenhuis een gesloten gemeenschap. De ingrijpende veranderingen in de geestelijke gezondheidszorg van de laatste decennia hebben hieraan een eind gemaakt. De compleet nieuwe inrichting van het landgoed met de nieuwbouw van kleinschalige paviljoens en de aanleg van een beeldentuin zijn hiervan het tastbare resultaat.
Het kasteel en de beeldentuin worden nu beheerd door een stichting, welke in het leven was geroepen voor de restauratie in van het kasteel tussen 1990 en 1993.

