eerde

Het huidige kasteel, aan de weg tussen Ommen en Den Ham, werd in 1715 in opdracht van toenmalige eigenaar Johan Werner baron Van Pallandt gebouwd, op de plek waar al sinds de tweede helft van de 14e eeuw een versterkt huis stond.

De eerst bekende gegevens over huis Eerde dateren van 1227, maar ruim een eeuw later, in 1380 was het al uitgebouwd tot een sterke burcht. Het was toen het roofriddernest van Evert van Essen, die het gebruikte als uitvalsbasis voor zijn rooftochten in de omgeving. De schurk maakte het zo bont, dat hij de bisschop van Utrecht, die ook landsheer was van Overijssel, in 1380 genoodzaakt werd met een groot leger op te trekken, om aan de rooftochten een einde te maken. Na een vijf weken durend beleg gaf de roofridder zich over, nadat hij het kasteel in brand had gestoken. Evert van Essen sttierf twee jaar later. Het kasteel werd vele malen belegerd, geplunderd, afgebrand en even zovele malen herbouwd. In 1521 plunderden de inwoners van het toenmalige Zwolle het kasteel opnieuw. Ook deze plundering is het kasteel weer te boven gekomen.

In 1706 kocht Baron Johan Werner van Pallandt het perceel en het kreeg in 1715 zijn huidige vorm. Het huis werd regelmatig verbouwd, uitgebreid, verfraaid en groeide uit tot een landgoed van 1667 ha met ruim twintig boerderijen. Het park werd veranderd in Engelse landschapsstijl en er werd een Oranjerie bijgebouwd.

In het begin van de 19e eeuw stelde Philip van Pallandt, gegrepen door de ideeën van Baden Powell, in 1913 zijn landgoed ter beschikking aan de padvinderij. Omstreeks 1924 kreeg het kasteel een geestelijke bestemming: het werd hoofdkwartier van de Internationale Orde van de Ster van het Oosten, een theosofische beweging met Krishnamurti als leider. Duizenden mensen vanuit de hele wereld kwamen hier bijeen om te luisteren naar Krishnamurti, de beroemde Indiase religieuze filosoof . In 1932 ontbond de sekteleider zijn beweging en gaf het kasteel Eerde terug aan baron van Pallandt.

In 1933 stelde Baron van Pallandt het kasteel - op initiatief van de Nederlandse Quaker-beweging - ter beschikking als toevluchtsoord voor Joodse kinderen die bedreigd werden door Hitlers regime. De school werd bekend als de Quaker-school, een educatieve richting die standhield totdat de Nazi bezetters het kasteel confisqueerden om het als Duitse kostschool te gebruiken ter vervanging van hun eigen verwoeste kostschool in Duitsland. Het kasteel deed daarnaast een korte periode dienst als kamp voor Russische gevangenen.

Na de bevrijding in 1945 betrok de oorspronkelijke Quakerschool kasteel Eerde weer en groeide dit keer uit tot een internationale school voor scholieren van over de hele wereld. Het Engelstalige onderwijsprogramma van International School Eerde, aanvankelijk gebaseerd op de examens van Oxford University en momenteel op die van Cambridge, wordt al vanaf het begin over de hele wereld geroemd. Sinds 1965 ( voor 51%) was het monumentale gebouw eigendom van Natuurmonumenten en in 1982 werd de stichting voor 100% eigenaar.

De inrichting van het kasteel is grotendeels in 18e eeuwse stijl bewaard gebleven. Schouwen zijn betimmerd in Lodewijk XIV-stijl. Er hangen veel portretten van vroegere bewoners. Textiele wandbespanningen uit de tijd ontbreken evenmin. In de vestibule bevindt zich een vrijdragende hangende trap met twee bochten en een middenbordes.

Extra