

specials:
©2010 Guus
Pauwels
Disclaimer
bezoeker
Laatste update
21 maart 2012




Kasteel Den Ham
Parkweg/Hamlaan
3451 RH Vleuten
Provincie Utrecht
|
Noorderbreedte Oosterlengte |
52° 6' 21.02" N 4° 59' 43.85" E |

Niet ver van het stadje Vleuten in de provincie Utrecht ligt het restant van een burcht, de Hamtoren, die zijn naam dankt aan de ligging aan een zijham van de Oude Rijn welke rivierbocht nu gedempt is. Het is een toren van ca 34 meter hoog met een grondoppervlak van 9 bij 10 meter en telt 6 verdiepingen. Het is de enige kasteeltoren in Nederland met meer dan 5 verdiepingen. Deze huidige toren stamt uit de 15e eeuw. De stichtingsdatum van het oorspronkelijke kasteel ligt veel vroeger. Waarschijnlijk werd het al gebouwd voor 1300 omdat er in 1259 voor het eerst melding gemaakt wordt van Ridder Bernardus Den Hamme, wiens zoon Frederik zich Utenham ging noemen en in 1325 een stenen huis opdroeg aan de graaf van Holland. Het kasteel bestond uit een donjon van twee of drie verdiepingen, waartegen een woonvleugel aangebouwd was en een tweede toren. Het geslacht Utenham kwam in moeilijkheden doordat ze twee heren dienden. Enerzijds waren ze trouw aan hun leenheer, de graaf van Holland en aan de andere kant waren ze in krijgsdienst van de bisschop van Utrecht.
In 1481, de periode toen de stad Utrecht overhoop lag met bisschop David van Bourgondië die in kasteel Duurstede resideerde, bleef de toenmalige bezitter van het leengoed Den Ham, als goed krijgsman de bisschop trouw. De Utrechtenaren belegerden Den Ham en na 10 weken werd het kasteel ingenomen, geplunderd en in brand gestoken. Frederick Utenham bleek zich niet op Den Ham te bevinden, maar op kasteel Nyenrode. Daarop trokken de Utrechtenaren met succes tegen Nyenrode ten strijde. Deze burcht onderging hetzelfde lot, Frederick werd gevangen genomen en in 1482 onthoofd.
Kasteel Den Ham herrees uit de as. In de 16e en 17e eeuw werden er veranderingen aangebracht om het wooncomfort te verhogen. Met name de woonvleugel werd verbouwd en ging de oorspronkelijke binnenplaats geheel in beslag nemen. Toen het geslacht Utenham in 1667 uitstierf, kwam het leengoed steeds weer in verschillende handen tot het in de 19e eeuw in bezit kwam van de familie Royaards, die de toren tot op heden nog steeds in bezit heeft.
Boven de ingang van het poortgebouwtje bevindt zich nog het wapen van de
ridderhofstad, bestaande uit drie rode ruiten. Een ruit is in de wapenkunde al een heel
oud symbool. Ze stamt uit de Frankisch-
visrecht, het recht van duiventil en zwanendrift. Als een herinnering aan de vroegere
ridderhofstad "Den Ham" en het geslacht Utenham waren er ruiten in het derde kwartier
van het wapen van de voegere gemeente Vleuten-


Rechts in het donkerblauw, de als enige overgebleven Hamtoren (in aanleg 13de-



