Home
alles op rij:
trompenburgh
Straat:         Zuidereinde 42
Postcode:    1243 KK
Plaats:         's graveland
Gemeente:   wijdemeren
Provincie:    noord holland
Land:           nl
Synoniemen: Syllisburg, Hofstede van de heer Jacob Roeter
Stichtings datum: 17 e eeuw
Huidige functie:
Typologie:
Rijksmonumentnummer: 522880
Kadasternummer: 18611/19
Coördinaten: 52° 13′ 55″ N, 5° 7′ 23″ E

Huis De Trompenburgh is een belangrijke buitenplaats in 's-Graveland, vermoedelijk gebouwd door Daniël Stalpaert voor admiraal Cornelis Tromp, zoon van de legendarische admiraal Maarten Harpertsz Tromp. Het landhuis heeft de vorm van een schip en is omgeven door water. Vanaf het dak, vormgegeven als een scheepsdek, reikte het uitzicht vroeger tot aan de Zuiderzee. In dit huis ontving admiraal Tromp in de zomermaanden zijn welgestelde en voorname gasten.

Trompenburgh is een bijzonder bouwwerk uit de Gouden Eeuw, het heeft de eeuwen vrijwel onveranderd doorstaan. Als kleine broer van Paleis Huis ten Bosch behoort het tot de bijzondere gebouwen van 17de-eeuwse architectuur. Zowel het ontwerp, een huis met een achthoekige koepel, als de geschilderde decoraties in het interieur zijn van grote historische waarde. Het huis behoort tot de top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.

De opzet van het huis, toen de Hooge Dreuvik geheten, dateert uit 1654. De opdrachtgever was Joan van Hellemondt, de eerste echtgenoot van Tromps vrouw Margaretha van Raephorst.

Tromp moest zijn buiten in 1675-1684 opnieuw laten opbouwen nadat een Franse legereenheid in het rampjaar 1672 zijn buitenhuis grondig had verwoest; Tromp had geweigerd de brandschatting van 3500 gulden te betalen. 's Zomers bewoonde het gezin de buitenplaats, door de eigenaar na zijn verheffing in de Deense adelstand (1677) in 1678 "Syllisburg" genoemd.

Zoals veel welgestelde Amsterdammers in de Gouden Eeuw bezat Cornelis Tromp naast een aanzienlijk pand aan de Oudezijds Voorburgwal (136) een tweede huis buiten de stad. Hierbij werd het huis binnen de stad in het winterseizoen bewoond, het landhuis buiten de stad in de zomermaanden. Twee keer per jaar verhuisden bewoners en personeel, en bij de minder rijke families ook servies, linnengoed en huisraad, van de ene plek naar de andere plek, meestal per schip.

Het buitenverblijf had Tromp "Syllisburg" genoemd, naar de adellijke titel "Graaf van Syllisburg" die hij in december 1676 had verkregen van de Deense koning Christiaan V van Denemarken nadat hij als opperbevelhebber van de vloot had deelgenomen aan de strijd tegen Zweden. Het was een van de vele onderscheidingen die hij ontving voor zijn zeemanschap. De Deense koning had hem al eerder ridder van de Olifant gemaakt, een hommage die Tromp 5.000 gulden kostte. Voor een dergelijk bedrag had hij ook een grachtenpand kunnen kopen.

Tromp nodigde regelmatig gasten uit op zijn buitenverblijf in 's-Graveland. Zij ontvingen een uitnodiging die was ondertekend door de "Graaf van Syllisburg". Hij was vrij kieskeurig: de genodigden waren allemaal vooraanstaand in politiek, handel of op zee. Zo brachten stadhouder Willem III, de Franse markies van Ausson, François de Jaucourt [bron?] en prins Philips, de zoon van de Grote Keurvorst van Brandenburg, een bezoek aan Trompenburgh.

Gasten die vanuit Amsterdam de reis wilden maken, gingen veelal per trekschuit. Ze stapten op op het 's-Gravelandseveer, zoals het stukje kade aan de Binnen-Amstel bij de Groenburgwal nog steeds heet. Trekschuiten vormden een betrouwbaar en uitgebreid netwerk van betaalbaar openbaar vervoer die in geen enkel ander land te vinden was. Het kan ook zijn dat Tromp zijn gasten persoonlijk ophaalde of liet ophalen vanuit Amsterdam met zijn jacht.

OmgevingTrompenburgh ligt op de rand van het Gooi, waar het zand uit het Pleistoceen onder het veen van het Holoceen verdwijnt. Het Gooi was in de 17e eeuw nog een woestenij met heidevelden en bossen; een ideaal jachtgebied, maar ook geschikt voor het leveren van brandhout. Bij goed weer was in het zuiden de toren van de Dom van Utrecht te zien; Tromp was daar lid van het kapittel, een populaire titel waarvoor hij heeft moeten betalen. Bij goed weer waren de schepen op de Zuiderzee, het Muiderslot en Naarden-Vesting zichtbaar.[bron?] In het westen rezen achter de veengronden de torenspitsen van Weesp en Amsterdam op.

Van het uitzicht dat Tromp en zijn gasten had is niet veel meer over - de bebouwing van Kortenhoef en Hilversum en het natuurgebied dat nu achter de '

Beschrijving

 

Etymologie

goed

Status / huidIge toestand

Trompenburg (Zuidereinde 43), oorspronkelijk Syllisburg genoemd. Een eerste buitenhuis uit 1654 ter plaatse werd in 1673 door plunderende Franse troepen verwoest. In opdracht van admiraal Cornelis Tromp volgde in 1677-'84 herbouw in classicistische stijl, vermoedelijk deels op de oude funderingen. Het door een vijver omgeven gebouw is aan de achterzijde toegankelijk bij het rechthoekige woonhuis met hoog souterrain, bel-etage en schilddak met attiek. Een gang verbindt dit bouwdeel met een achtzijdige koepelzaal aan de voorzijde. Deze koepel is voorzien van een dakruiter en heeft aan drie zijden uitgebouwde erkers met frontons. Op kelderniveau bevindt zich een omgang of waterstoep voor het aanmeren van boten. Daar staan vier beelden (Flora, Bacchus, Ceres en Pluto). De Trompenburg werd in 1936 door F.E. Blaauw nagelaten aan de Staat en is in 1985-'86 en 2004-'05 gerestaureerd. Het interieur is grotendeels intact. De koepelzaal is rijk voorzien van schilderingen met voorstellingen van de werelddelen, episoden uit het leven van Cornelis Tromp en portretten. Deze afwerking is mogelijk geïnspireerd op de decoraties in de Oranjezaal van Huis ten Bosch te Den Haag. Van de oorspronkelijke formele tuinaanleg resteren achter het huis nog enkele elementen. Vermoedelijk na 1771 liet Matthijs Straalman de tuin in vroege landschapsstijl veranderen. Het tuinmanshuis (Zuidereinde 41) is een gepleisterd dwars huis uit de eerste helft van de 19de eeuw.

Bouwgeschiedenis

 

Bezitsgeschiedenis
Bewoners

Een nagenoeg vierkant huis gebouwd tussen 17 78 en 1786 in een late Louis XVI-stijl. Het huis bestaat uit

een kelder, twee bouwlagen en een met pannen gedekt schilddak met schoorstenen op de vier hoeken.

Voor- en achtergevel zijn vijf traveeën breed. De voorgevel is betrekkelijk eenvoudig met een

geaccentueerde middenas bekleed met natuursteen, waarin snijwerk. In deze as de deur en een

verdiepingsvenster en een hardstenen stoep ervoor. Voorts zijn er empire schuiframen met stores. De

achtergevel is monumentaler van opzet met een ver vooruitspringende middenrisaliet over drie traveeën

bekroond door een timpaan, waarin snijwerk. De deur en flankerende vensters hebben een halfrond

bovenlicht en een natuurstenen omlijsting. Ervoor een terras met hekwerk en een trap naar het gazon.

Tegen de linker zijgevel is een latere (ca. 1900) aanbouw gezet. Bovendien wordt deze gevel ontsierd door

een garagedeur met oprit. Het luiklokje boven op de achterste dakkapel is vermoedelijk oorspronkelijk. De

rechter zijgevel heeft een symmetrische opzet met in het midden een erker waarboven een balkon. Het

inwendige van het huis is voor wat betreft de indeling grotendeels bewaard. Er is een centrale gang/hal

met vertrekken aan weerszijden en de grote zaal achter. Loodrecht op de gang bevindt zich aan de

linkerzijde het trappenhuis. Op de verdieping is de indeling enigszins verstoord. De kap is nog geheel

origineel met dien verstande dat de zakgoot door een platdak is vervangen. Van de interieurafwerking is

m.n. op de begane grond het nodige bewaard: het stucplafond, de wandafwerking (stuc en marmer) en

vloer (marmer) in de hal, het stucplafond, haardpartij(marmeren schouw, houten boezem) in de grote zaal, alles in Lodewijk XVI-stijl. Voorts in de rechter zijkamer een oudere schouw in Lodewijk XV-stijl,

waarschijnlijk uit een ouder huis afkomstig en hier herbruikt. Verder de trap in het gehele trappenhuis met

leuning en platovale balusters. In de kelder worden verschillende gewelfvormen aangetroffen en in enkele

delen een marmeren vloer.

Waardering:

Het HOOFDHUIS is van belang - vanwege de architectuurhistorische waarde als relatief zeldzaam voorbeeld

van een huis in Lodewijk XVI-stijl; - vanwege de redelijk gaaf bewaarde eenheid van exterieur en interieur

(indeling en afwerking); - vanwege zijn ligging in het ruimtelijk concept van de aanleg, enerzijds de nog

herkenbare geometriche aanleg ten oosten, anderzijds de landschappelijke aanleg ten westen en

zuidwesten.

Beschrijving rijksdienst voor cultureel erfgoed

 

Afmetingen

 

Bowmateriaal

 

Bouwstijl

 

Vroegste vermelding

 

Opmerkingen

 

Literatuur verwijzingen
Te bezichtigen: True
Goed te fotograferen: True
Omgeving vrij toegankelijk: True
Goed zichtbaar vanaf openbare weg: True
#http://nl.wikipedia.org/wiki/Trompenburgh#
#http://www.trompenburgh.nl/#
Links