coevorden

//letter grootte //letter type //achtergrondkleur menu //kleur menu //kleur letters //target van de link //aantal aanwezige links ( moet gelijk zijn aan het nr aantal van de onderstaande links ) // naam en url van de link (voor het # teken de naam, achter het # teken de url ) //kan ook een pagina zijn //kan ook een pagina zijn // voor meer links gewoon een parameter kopieren, en nummer aanpassen van "anzahl" de="here" id="obj_47" name="obj_47">

Coevorden

Het rode kasteel van Coevorden was in zijn oudste vorm een zogenaamd mottekasteel: een houten toren omgeven met een dito palissade gelegen op een kunstmatige heuvel opgeworpen met aarde verkregen bij het uitgraven van de omringende gracht. Over de stichting is weinig met zekerheid bekend, maar mogelijk stamt het uit de tweede helft van de 11e eeuw. Het kasteel lag ten midden van uitgestrekte moerassige en dus onbegaanbare veengebieden. Het bewaakte een doorwaadbare plaats (“de Koe-voorde”) die deel uitmaakte van een belangrijke handelsweg tussen Groningen, Friesland en de Duitse gebieden. Bij het kasteel werd dan ook tol geheven. De oudst bekende kasteelheer was Frederik van Coevorden. Zijn naam komt in stukken voor uit 1141. Hij werd benoemd tot burggraaf en moest uit naam van de bisschop van Utrecht, het gebied besturen. Door de grote afstand van Utrecht naar het Drentse land bouwden de burggraven zo langzamerhand een machtige positie op, waarbij zij zich meer bekommerden om hun eigen belangen, dan om die van de bisschop.

Zo was het kasteel in 1143 in handen van kastelein Rudolf van Coevorden. Omdat deze toen zijn ambtgenoot Egbert van Groningen overviel, werd hij door de bisschop van Utrecht afgezet. Daarna gaf de bisschop het kasteel aan zijn eigen broer Ludolf.

Rudolf II en zijn broer Volker van Coevorden hieven hoge tolgelden. Dat was een doorn in het oog van o.a. graaf Otto van Bentheim die het kasteel in 1187 met succes belegerde. De rechten van beide broers werden opgeheven. In 1190 probeerden zij hun leengoed te heroveren, echter zonder succes en graaf Bentheim bleef in het bezit van het kasteel. In 1232 kwam het kasteel in handen van Hendrik van Borculo. De burggraven wisten alle macht in Drenthe aan zich te trekken en voerden na 1371 zelfs de titel van heer van Coevorden en Drenthe.

De nieuwe bisschop van Utrecht Fredrik van Blankenheim maakte aan de sterke machtspositie van de burggraven een einde. Dat ging niet zonder slag of stoot. In 1395 belegerde de bisschop het kasteel waar de toenmalige burggraaf Reinoud IV van Coevorden resideerde. Na zes weken gaf Reinoud zich over maar weigerde nog steeds zijn rechten af te staan. Dat geschiede pas in 1402. Daarna benoemde bisschop Blankenheim vertegenwoordigers met niet erfelijke titels: kastelein van Coevorden, drost van Drenthe. De tijd van de burggraven was voorbij. Enige eeuwen hebben de drosten namens de bisschop in het kasteel geresideerd, er recht gesproken, de belastingen geïnd. Bisschop Blankenheim, die met zijn voorgangers in Drenthe al eeuwenlang de lakens uitdeelde, liet het kasteel Coevorden omstreeks 1400 bouwen. Het nieuwe kasteel werd waarschijnlijk een vierkant stenen kasteel. Resten van deze stenen toren met een vierkant grondplan van 9 bij 9 meter , zijn nu nog in de huidige ingangshal van het kasteel zichtbaar.

Een eeuw lang was het daarna rustig in Drenthe. In de 16e eeuw nam echter de invloed van Habsburgers in de Nederlandse gewesten toe. Tegen deze machtstoename kwam verzet van de kant van de hertog van Gelre. Om de macht van de Habsburgers in te perken dacht hij zijn eigen macht te moeten uitbreiden. Zo veroverde zijn leger in 1522 de verdedigingswerken van Coevorden. Maar dit mocht niet baten. De Habsburgse macht bleef groeien. In 1536 belegderde Karel V kasteel Coevorden dat zich na twee maanden verzet gewonnen moest geven.

In 1551 was kasteel Coevorden geen grensvesting en besloot de keizer de vestingwerken te laten slopen. Alleen het huidige hoofdgebouw met de gevangentoren en de traptoren stonden in 1560 nog overeind. In de zeventiende eeuw werd het bestuur van Drenthe gereorganiseerd. Dit had tot gevolg dat de drost van Coevorden verhuisde naar Assen. Het kasteel raakte in de jaren daarna danig in verval. Toen Jacob van Lennep het kasteel in de negentiende eeuw beschreef waren de verdedigingswerken al verdwenen. Het kasteel bestond toen nog slechts uit enkele met elkaar verbonden gebouwen, waartegen aan de zuidwestzijde twee torens stonden. In deze vorm werd het kasteel tussen 1968 en 1974 ook gerestaureerd en in gebruik genomen door de gemeente Coevorden, die er al sinds 1938 eigenaar van was.

Bij het begin van de Franse tijd werden de resterende gebouwen in delen gesplitst en verkocht. De kelders kregen een andere eigenaar dan de resten van het huis en de toren. De voorgevel werd bepleisterd, maar daar danken we dan nu, na de restauratie, de frisse rode kleur aan. De verflaag was onder de pleisterlaag verborgen gebleven, maar men kon bij de restauratie de juiste kleur weer vaststellen en in ere herstellen.

Trivia

Het kasteel van Coevorden staat afgebeeld op de vlag van Drenthe.

Het is het enige kasteel dat Drenthe rijk is. In 1395 hadden de bisschop van Utrecht en enkele Sallandse steden in een verdrag bepaald dat de burcht van Coevorden de enige in Drenthe zou zijn, en zo is het gebleven!

Bij Vancouver (Canada) werd ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de stad een replica van het kasteel gebouwd. Vancouver is namelijk vernoemd naar de 18de-eeuwse ontdekkingsreiziger George Vancouver, van wie de familie uit Nederland kwam en oorspronkelijk 'Van Coevorden' heette.

Extra

"Coevorden bundel NKS 3"

Auteur: H.L. Janssen

van de Nederlandse Kastelen Stichting bundel 3 (PDF)