

specials:
©2010 Guus
Pauwels
Disclaimer
bezoeker
Laatste update
21 maart 2012




Kasteel Cartils
Kapolder 10
6321 PV Wijlre
Provincie Limburg


|
Noorderbreedte Oosterlengte |
50° 49' 21.41" N 5° 54' 7.62" E |
Het kasteel ligt op de plek waar de riviertjes de Geul en de Gulp samen komen. In de Romeinse tijd stond op deze strategische plek, waar ook twee heirwegen elkaar kruisten, al een militaire vesting. In de vroege middeleeuwen stond er een grote hoeve die de zetel was van de heerlijkheid met dezelfde naam. De heren van Cartils moesten wel verantwoording afleggen aan de bisschop en de keizer, maar deze bevonden zich ver weg waardoor ze ongestoord hun gang konden gaan en menig robbertje uitvochten met hun directe buren; de heren van Wijlre en de heren van Wittem.
De eerste heer van Cartils was Theodoor Cartils. Zijn zoon Ivo volgde hem op. Hij huwde een dochter van de Voerendaalse familie Hoen. Hun nazaten gingen zich Hoen de Cartils noemen. Maximiliaan Hoen de Cartils was de laatste van zijn geslacht. Zijn dochter stief in 1772 kinderloos. Zij had bij leven het goed vermaakt aan de Maastrichtse graaf De Liedekerke, die weinig belangstelling had voor het kasteel, waadoor het een tijd leeg kwam te staan en ten prooi viel aan geboefte, zwervers en zelfs regelmatig de Bokkerijders.
Na de Franse inval in de Nederlanden rond 1800 werd Cartils onderdeel van de nieuwe gemeente Wijlre. De Liedekerke bleef tijdens de Franse overheersing echter de eigenaar. Na zijn dood werd Johannes Frijns, de bewoner van de naastgelegen kasteelhoeve, de nieuwe eigenaar. Zijn dochter huwde met mr. Carolus Janssen de Limpens. Hij was kantonrechter, lid van de Provinciale Staten en van de Eerste Kamer. Van 1909 tot 1929 was hij voorzitter van de plaatselijke harmonie en zijn echtgenote de beschermvrouwe.
Hun zoon Karel Janssen de Limpens, historicus van beroep, legde de geschiedenis van Cartils vast en woonde tot aan zijn dood in 1980 in het kasteel. Na zijn overlijden bleef het kasteel enige tijd zonder bewoners. Zijn erfgename, dochter Brigitte ging elders wonen. Wel is het nog steeds privé bezit. Het huidige huis is 17e eeuws, heeft een rechthoekige vorm met aan de voorkant een arkeltorentje. Aan de achterzijde staat nog een grote ronde toren die van rond 1500 stamt. In 1883 vond er een ingrijpende verbouwing plaats. Naast het kasteel was er ook nog een boerenhoeve die bereikbaar was via de 17e eeuwse poorttoren.

