Kastelen & buitenplaatsen in Nederland
Guus Pauwels

Laatste update

12 mei 2017

Bezoeker

Home.
Brabant.
Drenthe.
Flevoland.
Friesland.
Gelderland.
Groningen.
Limburg.
Noord Holland.
Overijssel.
Utrecht.
Zeeland.
Zuid Holland.
Diversen .
Foto pagina
Beschrijving Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
Lemiers

Kasteel Oud Lemiers

Oud Lemiers 10

6295 AT Lemiers

Gemeente Vaals

Provincie Limburg

Weergave op de kaart
Het hedendaagse huis stamt uit de 17e eeuw en bestaat uit een op de fundamenten van een 14e eeuwse kelderverdieping opgetrokken woontoren. De voorbouw stamt uit de 18e eeuw en omsluit een binnenplaatsje. De voorburcht is grotendeels 17e eeuws. De bijbehorende torentjes van deze voorburcht zijn waarschijnlijk ouder, mogelijk 1573. 
De heren van Lemiers worden al in 1219 vermeld. Zij bouwden als eersten hier een versterkt huis. In 1283 zou het verwoest zijn door Wennaman van Gymnich. In 1319 wordt er gewag gemaakt van schout Wilhelmes van Lemiers. Rond 1500 is het familie Eys Bensdael de eigenaar van het kasteel en rond 1800 de familie Pelser-Berensburg. Na de Tweede Wereldoorlog werd het goed als vijandelijk bezit geconfisqueerd en verkocht aan de Amsterdamse jonkheer O.M. Hofland Fürst. Tot op heden is het kasteel in bezit van E.J.A.J. Jongen. 

Plattegrond oud Lemiers

alle gegevens op een rij

Noorderbreedte

Oosterlengte

50° 47′ 21″ N

5° 59′ 42″ E

  • Stichtingsperiode

    • 14e eeuw
  • Typologie

    • Zaaltoren (1250-1350) Het huis is een zaaltorenkasteel
  • Status / bouwgeschiedenis

    • goed. Het oudste deel van het huis is een vierkante waterburcht met een traptoren, beiden uit de 15e eeuw en gebouwd op de fundamenten van een voorganger uit de 12e eeuw, waarvan de kelders en de tongewelven zijn overgebleven. In 1640 werd het kasteel aan de zuidzijde uitgebreid met drie smalle vleugels om een kleine binnenplaats. De meest zuidelijke vleugel heeft een open arcade op Toscaanse zuilen. De L-vormige nederhof stamt uit 1677 hetgeen blijkt uit de aanwezige jaarankers. De poort met doorgang is uit 1683. Het zuidelijke deel van de hoeve met de ronde hoektoren werden, zoals door een windvaan op de torenspits aangeduid, in 1774 aangebouwd. In deze vleugel is een watermolen ingericht. Uit dezelfde tijd zijn de toegangspoort in Lodewijk XVI-stijl en de boogbrug naar het huis. Op het terrein bevindt zich een torenvormig monument, eveneens in Lodewijk XVI-stijl en ter ere van een der vroegere eigenaars, Freiherr van Pelser Berensberg, die in 1891 overleed. Verder is er een monumentale fontein uit 1729. Kasteel Lemiers of 'Gen Hoes' (Oud Lemiers 8) wordt voor het eerst vermeld in 1219. In de 12de eeuw ontstond een vierkante waterburcht, waarvan alleen de kelders met tongewelven resteren. In de 15de eeuw werd het kasteel vernieuwd en van een kleine traptoren voorzien. Huis en heerlijkheid kwamen in 1640 aan Georg van Stückler, die aan de zuidzijde drie smalle vleugels om een kleine open binnenplaats liet toevoegen. De zuidvleugel heeft een open arcade op toskaanse zuilen. Ook het hoge schilddak en een deel van de huidige L-vormige nederhof (jaartalankers '1677') stammen uit de tijd dat het huis in bezit was van Georg van Stückler. De poort met doorrit (1683) kwam tot stand in opdracht van zijn dochter Adelheid. Haar achterkleinzoon, Casper Joseph Brewer baron von Fürth, liet het zuidelijke deel van de hoeve bouwen, met daarin een watermolen en aan het uiteinde een ronde hoektoren (windvaan '1774'). Rond die tijd kreeg het huis een afzonderlijke toegang met brug en toegangspoort in Lodewijk XVI-stijl. Op het terrein bevinden zich voorts een fontein uit 1729 en een torenvormig monument voor Freiherr Karl von Pelser Berensberg († 1891).
  • Bouwgeschiedenis

    • Het eerste huis dateert uit de elfde eeuw. Na 1640 werd het kasteel uitgebreid met vierkante, inmiddels verlaagde, traptoren en drie velugels rond een binnenplaatsje. De voorbouw die zich aan de voorzijde bevindt en een binnenplaatsje omsluit is achttiende-eeuws. De voorburcht is grotendeels zeventiende-eeuws met twee oudere torentjes; mogelijk uit 1573.
  • Bezitsgeschiedenis

    • In 1025 schonk graaf Katelo een hof in Lemiers aan de Mariakerk te Aken. Deze vroegmiddeleeuwse hof was waarschijnlijk de voorganger van het latere kasteel. De heren van Lemiers vinden we vanaf 1219. Waarschijnlijk waren zij de eersten die hier een versterkte huis bouwden. In 1283 zou het verwoest zijn door ene Wennaman von Gymnich. In 1319 is er sprake van een schout Wilhelmes van Lemiers, hoewel het huis waarschijnlijk toen al was overgegaan aan de familie Van Ophem. Rond 1500 is het huis in bezit van de familie Eys van Beusdael; na 1640 kwamen heerlijkheid en kasteel aan Georg von Stucker genaamd Hochstetter, waarna het via vererving in 1687 toekwam aan Johan Wilhelm Brewer genaamd von Furth. In 1807 kwam het via huwelijk in het bezit van de familie Pelster-Berenburg. In 1945 werd het huis als vijandelijk bezit geconfisqueerd door het Nederlands Beheersinstituut die het aan de Nederlandse Kastelenstichting verkocht. In 1951 werd het verkocht aan jonkheer O.M. Hofland Furst uit Amsterdam. Vervolgens kwam het toe aan E.J.A.J. Jongen.
  • Afmetingen

  • Oudste vermelding

    • Datum: 1202
  • Functie

    • woning
  • Synoniemen

    • Limirschen, Gen Hoes, In gen Hoes
  • Etymologie

    • Het huis werd genoemd naar de plaats waarbij het gebouwd werd.
  • Relevante links

  • Rijksmonument nummer

    • 50992
  • Literatuur

  • info vaals
    Dwarsdoorsnede oud lemiers